• info@hambastegii.ir
  • تماس با ما: 02188065817
  • تهران، تقاطع شیخ بهایی شمالی و اوستا

همه ما می دانیم که عوامل زیادی روی تصمیم گیری درباره هر اقدامی تأثیر می گذارند. انگیزه ساختاری درونی و کیفی دارد و افزایش یا کاهش آن، خود به مؤلفه های دیگری وابسته است. در مجموع ما درک چندان دقیقی از ایجاد انگیزه و مدل پرورش آن نداریم.

در مؤسسه همبستگی خلاق کوشیده ایم در سال های گذشته، روش و مدلی برای درک و مدیریت انگیزه بدست آوریم. انگیزه حاصل برخی شاخص های بیرونی است که بصورت غیرمستقیم بر آن اثر می گذارند. از ریشه یابی کلمه انگلیسی انگیزه درمی یابیم که حرکت و تلاش، عامل انگیزه است. پس مطمئنیم با اندیشیدن و یک‌جا نشستن، انگیزه ای ایجاد نمی شود.

دلایل رکود یا افت انگیزه

  • بی عملی

انجام ندادن کار یا اقدام ما را مأیوس و ناامید می کند. ذات انسان با انجام و عمل تنیده شده و اگر مدتی را بدون عمل به کاری بگذرانیم اتوماتیک کم انگیزه می شویم. پس مراقبت از بی کاری یا بی عملی، اولین شرط حفظ انگیزه است.

  • بی هدفی

بسیاری از اوقات افرادی را در جامعه یا محل کار خود می بینیم که به دلایل مختلفی که برای خودشان موجه است؛ هدفی را دنبال نمی کنند. اگر بی هدف بمانیم انگیزه های درونی خود را کم کم از دست می دهیم. درباره بی هدف ی دو نکته را یادآوری می کنیم:

  • بی هدفی همیشه نداشتن هدف نیست بسیاری از مواقع، مبهم بودن هدف است یا معنی نداشتن آنچه که هدف نامیده ایم. به ما نیاموخته اند و ما نیز جست و جو نکرده ایم که دقیقاً بفهمیم هدف از تصمیمیاتی که می گیریم چیست؟ اگر ندانیم چه تصمیمی را برای رسیدن به چه مقصود یا مقصدی می گیریم به مرور بی انگیزه می شویم.
  • بی هدفی در برخی مواقع چندهدفی است. چند هدف داشتن در ابتدا مناسب به نظر می رسد اما چون معمولاً با برنامه دقیق همراه نیست سرگردانی بین اهداف را برایمان به همراه دارد. چندهدفی در بین جوانان بیشتر رایج است چرا که انگیزه های اولیه و انرژی قابل ملاحظه ای برای رسیدن به مقاصد دارند اما اشتباهاتی نیز دارند. مثلاً تصور می کنند که به سرعت به اهداف می توان رسید یا بصورت هم زمان می توان چند هدف را با کیفیت دنبال کرد. هرچند ممکن است این اتفاق بیفتد اما چندهدف را دنبال کردن نیازمند برنامه و رعایت جزییات ظریف و بسیاری است که کمک یک مربی آن را محقق می کند.
  • کارهای نیمه ‌کاره

سیم های برقی که از یک سو به لامپ متصل می شوند و از سوی دیگر منبع تغذیه دارند حتماً روشن می شوند اما سیم هایی که فقط به یک طرف متصلند روشن نمی شوند یعنی ناتمام هستند. در زندگی، روزانه موضوعات جدیدی را در ذهنمان سیم کشی می کنیم که از یک طرف نیمه کاره می مانند یعنی یا به نتیجه ای نمی رسند یا شرایط به نتیجه رسیدنشان ناتمام می مانند. آگاهی ما از اینکه نیمه کاره ماندن موضوعات در ذهن، ما را خسته و کم انگیزه می کند.

برخی از افراد دائماً خسته و بی انگیزه اند و اگر در زندگیشان دقیق شوید می بینید که کوهی از مسائل نیمه کاره و سیم های رهاشده دارند که هریک به علتی معطل مانده اند. تأکید می کنیم به سادگی موضوعی را ذهنتان باز نکنید و اگر می گشایید به سرعت تعیین وضعیت نموده و موضوع را به نتیجه ای برسانید. همیشه به نتیجه رساندن، تحقق اهداف موضوع نیست بسیاری از اوقات منتفی کردن موضوع، به نتیجه رساندن آن است.

  • مقایسه

یکی از اشتباهات رایج عموم مردم، مقایسه شرایط زندگی خود با دیگران است. به هردلیل یا شکل، زندگی شما مشابه یا متفاوت از بسیاری از مردم است. خاصیت ذهن این است که نداشته ها را دنبال کند. اگر ذهن را مدیریت نکنید دائماً با مقایسه، انرژی، توان و انگیزه های خود را از دست می دهید. از جمله مقایسه های خطرناک، مقایسه سن، دارایی و توان مالی، قد و وزن، محل سکونت، ماشین و امکانات ظاهری و امثال این هاست. دقت کنید ما نمی گوییم توانایی و دارایی را دنبال نکنید می گوییم باور داشته باشید شرایط زندگی شما، مختص خودتان است و نیازی نیست با مقایسه، انگیزه های خود را تخریب کنید.

  • کم حرفی

از جمله توصیه هایی که در ضرب المثل های فارسی به ما شده «کم کوی و کزیده گوی چون در» می باشد. این حرف حکمت آمیز ضمن مزیت واضحی که توصیه می کند یک عیب نیز دارد و آن توصیه به کم حرفی است. در حالی که یکی از ابزار مهم برای افزایش و حفظ انگیزه مکالمه با دیگران است. خانم ها معمولاً از انگیزه های بالاتری برخوردارند و یکی از از علت های آن، تمیل به گفت و گوی بیشتر نسبت به آقایان است. مراقبت از میزان صحبت کردن و تمرین دائمی هم صحبتی با دیگران، حفظ انگیزه را در پی دارد.

راهکارهای افزایش انگیزه

آنچه در بخش قبلی ارایه کردیم برخی از دلایل افت انگیزه رایج بین ماست. اکنون برای تعدادی از این عومال، راهکار ارایه می کنیم:

  • هدف گذاری و تمرکز

داشتن یک هدف روشن، شفاف و مشخص که هرگاه به آن فکر می کنیم تصویرش جلوی چشممان ظاهر شود یکی از راهکارهای حفظ دائمی انگیزه است. اهداف معمولاٌ ناقص و نامفهوم هستند اما ما این را به موقع متوجه نمی شویم. بطور مثال قصد داریم فعالیت اقتصادی انجام دهیم اما نمی دانیم دقیقا چه کاری و چگونه. بدنیال اسان سازی تعریف و شکل اهداف نیز می رویم و این اشتباه دوم است. هیچ مسأله ای را نباید تغییر شکل داد یا ساده سازی کرد. چون ماهیت آن تغییر می کند. وقتی قرار است فعالیت تجاری را هدف گذاری کنیم مجبوریم مشخص کنیم دقیقاً چه کاری، در چه مکانی، با چه درآمد قابل انتظار ماهانه ای، چگونه و به چه روشی، با همه جزییاتی که تاکنون شاید اندیشیده ایم که لازم نیست ترسیم و مشخص کنیم.

عموم مشکلات هدف گذاری از ابهام آن سرچشمه می گیرند. مبهم بودن هدف، به سرعت ما را دچار سردرگمی و افت انگیزه می کند و با چند تلاش اولیه، مأیوسمان می کند. اشتباه سوم ما عدم تمرکز است. در برخی مواقع می دانیم چه می خواهیم اما برروی آن تمرکزی نداریم. یا فرصت نداریم یا با امور دیگر سرگرم شده ایم.

  • حواسمان جمع کار خودمان باشد

در ایران و فرهنگ ما متداول است که از کار دیگران سردرآوریم اما این شیوه بیشتر از آنکه مفید باشد مضر است. فهمیدن و تجربه کردن فعالیت ها و تصمیمات دیگران ممکن است نکته آموزنده ای داشته باشد اما معایب زیر را دارد:

  1. وقتمان را می گیرد: درک آنچه دیگران انجام داده اند مستلزم صرف زمان است و این به نفع ما نیست. مگر آنکه بخواهیم با مطالعه دقیق یک رقیب یا همکار یا فعال اقتصادی یا … نکته ای را دریافته و آن را در کسب و کار یا فعالیت های خود استفاده کنیم؛ هرچند استفاده خام و بدون تغییر هر نکته ای در کسب و کار و زندگی مان، خالی از ریسک نیست. اختصاص وقت و نتیجه نگرفتن، انگیزه را از بین می برد.
  2. مناسب ما نیست: فکر می کنیم استفاده از نکات و تجربه دیگران مفید است اما توجه نمی کنیم که آن نکته، محصول باروری در محیط وشرایط اختصاصی خود است و لزومی ندارد شرایط و محیط ما نیز شبیه آن باشد. به همین دلیل بسادگی دچار خطا می شویم. مثلاً یکی از پسران فامیل اخیرا با روشی توانسته رتبه دو رقمی در کنکور کسب کند. آیا با تهیه تجهیزات و روشی که وی استفاده کرده تضمینی برای کسب رتبه دو رقمی برای ما نیز هست؟ طبیعتاً خیر. تقلید یا کپی کاری روش های دیگران در موفقیت، معمولاً با شکست مواجه شده و انگیزه ما را بشدت تقلیل می دهد.
  3. گمراهمان می کند: بسیاری از کسب و کارها و فعالیت های روزمره، علاقه ای به ایجاد رقیب ندارند پس روزانه مردمانی سرراهمان قرار می گیرند که در پاسخ به اخذ مشورت ما، اشتباه راهنماییمان می کنند و چیزهایی می گویند که ما را زیر و رو و پس و پیش می کند. مراقب باشیم به هر توصیه ای احتیاج نداریم. گمراهی، زیرساخت بی انگیزگی است.
  • مقایسه را با تلاش معاوضه کنیم

عموماً در شرایط مقایسه قرار می گیریم یا مقایسه می کنیم. هردو وضعیت نامناسب است و انرژی را کاهش می دهد. بهتر است مقایسه را با تلاش دائمی معاوضه کنیم. کمی گوشمان را به حرف های مقایسه ای ببندیم و توجهی نکنیم. به یاد داشته باشیم ما شرایط و توانایی های خود را داریم و برای رسیدن به موفقیت یا توسعه، به تعداد آدم ها راه وجود دارد. پس با مقایسه خود را تضعیف نکنیم. درمان بی انگیزگی ناشی از مقایسه، صرفاً تلاش است. تلاشی که بی پایان و تمام نشدنی است.

مدل مؤسسه برای پرورش انگیزه

انگیزه

برای آموزش و پرورش مدل منحصر به فرد انگیزه با موسسه همبستگی خلاق تماس بگیرید.