توسعه فردی چیست؟

توسعه فردی محصول تربیت و پرورش چند بعد است. آنچه ما در مورد توسعه فردی شناسایی و تجربه کرده ایم و در سالیان نه چندان طولانی به عمل نشانده ایم فعلاً ۵ محور است. باور داریم ابعاد دیگری نیز وجود دارد که ما نمی شناسیم.

در توسعه فردی، مربیان مؤسسه تلاش می کنند در عمل نشانه های توسعه پدیدار شود. اولین جنبه توسعه فردی که جمع کثیری از مربیان و مدرسان و معلمان به آن پرداخته اند و آن را می شناسند مهارت است.

مهارت آموزی، به مثابه کشفی در کشورهای در حال توسعه و عقب افتاده است که گویا همه چیز در گرو کسب آن است. حال آنکه در مؤسسه همبستگی خلاق، بخشی از عمل گرایی با تربیت های مهارتی محقق می شوند اما مهارت نقش چندان مؤثری در پایدارسازی توسعه فردی ندارد.

توسعه فردی، پرداختن به جنبه های مختلفی از خود است که صرفاً با عمل کشف و شناخته می شود. مهارت بخشی از شناخت خود از خود است.

در تمرین های مؤسسه همبستگی خلاق، جهت توسعه فردی می آموزیم:

مدل هایی عملی برای توسعه فردی وجود دارد که چندان متکی بر زیرساخت مهارت نیست. زیرساخت اصلی توسعه فردی پرورش عملی، مسؤلیت پذیری است. در ایران افراد تمایل یا شناخت زیادی نسبت به مسؤلیت ندارند. چون گنگ و ناشناخته مانده و دائماً تعریف و تمجید می شود تا اینکه مشق شود.

انگیزه، بر خلاف تصور جمع کثیری از انسان های توسعه نیافته، آموختنی نیست و احتمالاً روشی عملی برای آن وجود ندارد. جنبه عرفانی-معنوی و متافیزیکی یافته و افراد از درک و فهم عملی آن مأیوس می شوند. تصویری از انگیزه در ذهن کسی نیست؛ مفاهیمی مانند انرژی داشتن، شاد بودن، روحیه پیگیری و نظایر اینها، آثار انگیزه هستند حال آنکه ما در ایران در توضیح انگیزه بدان اشاره داریم. یافتن مربی که بتواند انگیزه را عملاً مشق دهد و با تمرین تثبیت نماید کاری است دشوار. در مؤسسه همبستگی ما در زمینه توسعه فردی انگیزه می پروریم.

حتما بخوانید: تعریف دقیق انگیزه و دلایل رکود یا افت آن

دانش، تعاریف زیبایی دارد اما در عمل همان تجربه است. حال چگونه دانش های گوناگون در شرایط گوناگون بکارگیری شوند تا تصمیم درست و مناسب بسازند؛ تمرین نشده است. در میان ما ایرانیان، دانش تصویری داستان گونه از تجاری دیگران است که به حافظه سپرده شده و بدون تمرین مانده است. عموماً مایه مباهات و تحسین است تا انتقال به نسل آینده.

حتما بخوانید: دانش، تجربه و درکی عمیق تر از اطلاعات
دوره های بهبود و توسعه فردی و سازمانی توسعه گروهی سایت کارگاه توسعه فردی

توسعه فردی محصول تمرین و توسعه ویژگی های فردی است. این ویژگی ها با مهارت بدست نمی آیند و با روش های آموزشی قابل انتقال نیستند.

توسعه فردی در کشورهای در حال توسعه، چندان قابل درک نیست و از آثار نامفهوم بودنش، می توان به ترجمه و تفسیرهایی که از توسعه فردی می شود اشاره کرد: پیشرفت، مثبت اندیشی، رشد، بلوغ، درک متقابل و مانند آن.

توسعه فردی تمرین عمل گرایی است؛

تثبیت ویژگی های مؤثر در پیشرفت، مثبت اندیشی، رشد، بلوغ و درک متقابل است. جنبه روان شناختی کمتری داشته و بیشتر عملی است. تمرین عمل گرایی، یعنی پرورش. پرورش با کمک مربی. یعنی کسی که خود این تربیت را تمرین کرده است.

در توسعه فردی، زیرساخت های فردی را تقویت می کنیم و با تمرین ویژگی های مؤثر، عادات اشتباه را کاهش می دهیم. از جمله تقویت هایی که در توسعه فردی صورت می گیرد توانایی های ذهنی است. جایی که ما تصمیم می گیریم. در توسعه فردی می آموزیم ریشه مسائل، طرز فکر و مدل اندیشیدن ماست. این یک موضوع فلسفی یا انتزاعی نیست؛ بلکه تمرینی و پرورشی است.

توسعه فردی، گسترش ذهن در چگونگی تصمیم گیری است.

ما در تصمیم گیری از روش هایی استفاده می کنیم که ساده و محدود است. این روش ها در تصمیم گیری، ناکارآمد شده اند اما ما توجهی به آنها نداریم. در واقع نمی دانیم که بنیان توسعه نیافتگی فردی، مدل اندیشه ماست. بطور مثال ناگهان باران می بارد و ما در خیابان در حال خیس شدن هستیم. همزمان قرار است به جلسه مهمی برویم که چند دقیقه بیشتر به شروع آن نمانده و چتر هم نداریم. چه راه حلی برای خیس نشدن و به موقع به جلسه رسیدن داریم؟ این مثال نشان می دهد مدل اندیشیدن و تصمیم گیری عموماً بر دو بنیان استوار است:

  • راه حل خاصی وجود ندارد
  • راه حل های قبلی تکرار شود (سریع تر حرکت کنیم!)

توسعه فردی، ابعاد مختف ذهنی ما را درگیر کرده و با تمرین آن را تقویت می کند. تکرار و تمرین، پیشنهادی است که افراد جوامع در حال توسعه، از آن خسته و دل زده می شوند و در عوض، به دنبال موضوع نویی هستند؛ حال آن که یکی از روش های توسعه، تکرار اصول و قوانین قطعی است.

حتما بخوانید: معنای واقعی مسئولیت پذیری و تعهد چیست؟

توسعه فردی مستلزم بهبود عمل و کنار گذاشتن روش های فعلی در فکر کردن و انجام دادن است. توسعه فردی، تئوری نیست و چندان محتوای آموزشی در آن تعبیه نشده، بلکه عملی و اجرایی است. هم تیمی ها یا همکاران ما دائماً این بهبود را اندازه می گیرند و با فیدبک دادن، توسعه فردی را مشاهده می کنند.

کارگاه های مؤسسه همبستگی خلاق، به هیچ کارگاه یا آموزشی، شباهت ندارد. تا زمانی که یک فرد یک خصلت را بهبود نداده نمی تواند ویژگی دیگری را توسعه دهد و این مراحل، دائماً سنجش و آزمون می شود. سنجش و آزمون توسعه فردی، از اختیارات خود فرد و تیم و همکارانش در جمع است؛ موضوعی نیست که از بیرون و توسط مربی تحکم شود. مربی بهبود را مشاهده و کاهش تعارضات فرد با خود و دیگران را فیدبک می دهد. چرخه فیدبک سبب بهبود و تقویت فرد در مراحل توسعه می شود.

در توسعه فردی به تحصیلات، توان مالی، ویژگی های فیزیکی و اصالت خانوادگی افراد احتیاجی نداریم. این تفاوت ها، مزیت محسوب نمی شوند. پس در توسعه فردی، مزیت ها را جست و جو کرده، تقویت می نماییم.

حتما بخوانید: نکات مهم در مورد “مهارت”

مطالب مرتبط

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فهرست